WRÓĆ
Podziel się artykułem na Twitterze Podziel się artykułem na LinkedIn Podziel się artykułem na Facebooku Podziel się artykułem przez e-mail

Flora i fauna na terenie kopalni

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wydobycie torfu prowadzić mógł praktycznie każdy, bez obowiązku wykonania szczegółowych badań środowiskowych oraz uzyskania zgody władz administracyjnych. Tereny wyeksploatowanych kopalni porzucano pozostawiano najczęściej  jako nieużytki. Praktyka ta zrodziła mit negatywnego i nieodwracalnego wpływu wydobycia torfu na środowisko. Aktualnie, na obszarach pokopalnianych prowadzi się rekultywację, która zaplanowana i przeprowadzona w odpowiedni sposób łagodzi negatywne skutki eksloatacji kopaliny, a może również przyczynić się do wzbogacenia miejscowej fauny i flory.

Podstawowe znaczenie dla równowagi hydrologicznej torfowiska i, w konsekwencji, dla porastającej je roślinności ma poziom wód gruntowych, a przede wszystkim zakres jego cyklicznych wahań. Wody gruntowe są zasilane okresowo przez opady atmosferyczne, a ich poziom nigdy nie jest stały.  Brak opadów wysusza grunty i negatywnie wpływa na wegetację roślinności. Zbiorniki wodne powstałe po pozyskaniu pełnią funkcję bufora, powstrzymującego ubytek wody z gruntów. Odgrywają w ten sposób rolę zbiorników retencyjnych, o ogromnym znaczeniu, szczególnie podczas lat suchych.

Występujące na terenie dawnych torfiarni rośliny, budują specyficzne zbiorowiska o skomplikowanej strukturze. Wzniesienia pomiędzy rowami porasta wrzos i sosna zwyczajna. Można spotkać tu charakterystyczne dla torfowisk krzewinki, a w obrębie rowów i lokalnych obniżeń płaty roślinności torfowiskowej. Nierzadkim widokiem są porastające odkryty torf porosty.

Z pokopalnianych zbiorników wodnych korzystają również zwierzęta. Rekultywowane tereny stają się siedliskiem wielu gatunków ptaków wodno-błotnych, oraz wróblowych związanych ze środowiskim wodnym.  Wyrobiska, szczególnie te starsze wykorzystują jako miejsca odbywania lęgów gatunki takie jak: gęś gęgawa, łabędzie (niemy i krzykliwy), rybitwy (rzeczna, czarna), perkozy (duczuby, rdzawoszyj), bąk, bączek, łyska, krzyżówka, kokoszka oraz ptaki wróblowe związane ze środowiskiem wodnym, np. trzciniak, trzcinniczek, potrzos, rokitniczka. Na zbiornikach poeksploatacyjnych gniazdują również ptaki drapieżne np. błotniak stawowowy. Poza tym, warto dodać, że już w pierwszym okresie po zakończeniu eksploatacji torfu, kopalnie spełniają dla ptactwa rolę miejsca odpoczynku oraz żerowania podczas wiosennych i jesiennych migracji. W okresie po lęgowym na stawach spotyka się żerujące bieliki, ptaki siewkowe (kuliki wielkie, czajki, rycyki, krwawodzioby) sieweczki rzeczne czy biegusy.

Oprócz tworzenia zbiorników wodnych, istotne dla rozwoju ekosystemu na terenach pokopalnianych są inne działania zaliczane do czynnej ochrony środowiska. Należy do nich tworzenie sztucznych wysp, stanowiących bezpieczne miejsca lęgowe dla ptaków, wypłyceń na tarliska dla ryb oraz formowanie skarp o łagodnym spadku – idealnych siedliska dla płazów oraz ssaków.

Ekstensywna gospodarka rybacka połączona z zabiegami czynnej ochrony, prowadzona przez inwestorów na terenie byłej kopalni, stanowi dobry przykład na metody rekultywacji, które sprzyjają sukcesji roślinnej. Ta z kolei, przyczynia się powstawania środowisk nadbrzeżnych, wykorzystywanych przez ptaki wodno- błotne, płazy, ssaki oraz inne zwierzęta.