WRÓĆ
Podziel się artykułem na Twitterze Podziel się artykułem na LinkedIn Podziel się artykułem na Facebooku Podziel się artykułem przez e-mail

Rekultywacja w akcji! Stare Biernaty

7 kwietnia 2018 roku, w położonej w jednym z powiatów województwa mazowieckiego miejscowości Stare Biernaty, okręg siedlecki Polskiego Związku Wędkarskiego otworzył łowisko wędkarskie. Otoczony bujną roślinnością akwen, będący do niedawna miejscem eksploatacji złóż torfu, jest atrakcją nie tylko dla przedstawicieli miejscowej społeczności, ale także miłośników wędkowania z innych regionów Polski. Zbiornik jest doskonałym przykładem na skuteczną rekultywację terenów pokopalnianych. Pokazuje, jak przy zastosowaniu odpowiednich praktyk, człowiek jest w stanie zatroszczyć się o otaczającą go przyrodę i pobudzać ją do dalszego rozwoju.

Na pierwszy rzut oka, łowisko w Starych Biernatach nie różni się niczym szczególnym od innych tego typu zbiorników rozsianych po całym kraju. Akwen otacza bujna roślinność trawiasta, dająca schronienie dziesiątkom gatunków zwierząt, chętnie zasiedlana przez kaczki, a od niedawna także łabędzie. Oprócz przedstawicieli lokalnej społeczności, ze zbiornika chętnie korzystają przyjezdni – łowisko sprowadza do wioski pasjonatów sportowego połowu ryb z całej Polski. Odwiedzający Stare Biernaty wędkarze mogą liczyć na ciszę, spokój, przyjaźnie nastawionych gospodarzy oraz obficie zarybiony akwen. Trudno uwierzyć, że to przyjemne, tętniące życiem, zielone miejsce do niedawna było prowadzoną przez lokalnych przedsiębiorców kopalnią torfu. Negatywne skojarzenia związane z przemysłem kopalnianym, przywołujące ponure krajobrazy zdegradowanego otoczenia, kłócą się z zastanym obrazem zielonej oazy. Jak to możliwe, że zaledwie kilka lat po zakończeniu eksploatacji złóż, wyrobisko torfu stało się atrakcyjnym przyrodniczo miejscem? Odpowiedź jest prosta: w Starych Biernatach przeprowadzono skuteczną rekultywację.

Rekultywacja odnosi się do szeregu działań podejmowanych przez człowieka na uprzednio eksploatowanych przez niego gruntach. Ma na celu przywrócenie zagospodarowanym terenom ich poprzednich właściwości biologicznych, fizycznych i chemicznych oraz funkcji użytkowych i przyrodniczych. W przypadku wydobycia torfu, celem rekultywacji jest zapewnienie warunków do odtworzenia pierwotnego procesu torfotwórczego obszaru. „Odnowa biologiczna” starych torfiarni może przyjąć różne formy, w zależności od charakteru gruntu i sposobów wydobycia surowca. Skutecznym, chętnie wykorzystywanym sposobem rekultywacji jest ekstensywna gospodarka rybacka, która pozwala na sprawną sukcesję roślinną, a tym samym budowę środowisk nadbrzeżnych zasiedlanych przez ptaki wodno-błotne, liczne gatunki gadów, płazów oraz drobnych ssaków. Modelowym przykładem na dobrze przeprowadzoną „odnowę biologiczną” wyrobiska torfu w kierunku wodnym jest właśnie zbiornik w Starych Biernatach.

Polski Związek Wędkarski zakupił teren starej torfiarni od lokalnego inwestora, firmy Wokas. Po zakupie działki, koło nr 8 w Łosicach przystąpiło do wyrównania terenu oraz linii brzegowej, następnie doprowadziło do wybudowania wokół zbiornika drogi dojazdowej, usypało wał i zasiało trawę. Przed oddaniem łowiska do użytku, zarybiono go gatunkami, takimi jak szczupak, karp, lin, karaś pospolity, srebrzysty oraz sandacz. Zgodnie ze statusem Związku, dodatkowe zarybienia przeprowadzane są każdej jesieni, dzięki czemu miłośnicy wędkowania mogą liczyć na udany połów o każdej porze roku. Organizacja planuje wdrożenie kolejnych działań rekultywacyjnych, a także dalsze prace nad zagospodarowaniem terenu. Zgodnie z przyjętymi założeniami, ingerencja w naturalny wymiar obszaru będzie ograniczona do minimum. W okolicy powstanie wprawdzie altana i niewielkie pomosty do wędkowania, ale głównym celem działań PZW jest wsparcie lokalnych ekosystemów w dalszym rozwoju i przy okazji uatrakcyjnienie otaczającej dawną torfiarnię okolicy.

Zbiornik nie jest ogrodzony ani oznaczony jako teren prywatny – mogą z niego korzystać wszyscy, pod warunkiem zrzeszenia w Polski Związek Wędkarski i uiszczania składek członkowskich. Zainteresowanie przyjezdnych jest dodatkowo stymulowane przez organizowane co roku zawody wędkarskie: dedykowane członkom okręgu siedleckiego zawody okręgowe oraz otwarte na wszystkich zawody towarzyskie. Ich organizacja w żaden sposób nie zaburza harmonii przyrodniczej zbiornika – złowione ryby są ponownie wrzucane do wody. Łowisko malowniczo wtapia się w pejzaż okolicy, a jego uroki doceniają nie tylko wędkarze, ale też miłośnicy spędzania wolnego czasu na łonie natury. Okoliczne łąki i lasy sprzyjają długim spacerom, a piękne krajobrazy rodzinnym piknikom. Przedstawiciel Polskiego Związku Wędkarskiego z koła nr 8 w Łosicach, przyznaje, że tego typu inwestycje, chociaż realizowane przez organizację dosyć rzadko, mają dużą wartość, zarówno dla organizacji, jak i lokalnej społeczności: Była kopalnia torfu, tak jak ta w Starych Biernatach, bardzo dobrze sprawdza się w roli łowiska i niewątpliwe wzbogaca okolicę, stanowiąc atrakcję dla miejscowych i przyjezdnych wędkarzy.